با هدف افزایش امنیت انرژی و کاهش وابستگی جغرافیاییِ سیاسی (ژئوپلیتیکی)، ساختار تولید برق اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ وارد یک نقطهعطف تاریخی شد. بر اساس گزارش سالانه اندیشکده اِمبِر، برای نخستینبار مجموع تولید برق از انرژیهای بادی و خورشیدی با سهم ۳۰ درصدی از کل برق اتحادیه اروپا، از تولید برق مبتنیبر سوختهای فسیلی شامل زغالسنگ، نفت و گاز با سهم ۲۹ درصدی پیشی گرفت. این تغییر صرفا حاصل شرایط مقطعی یا نوسانات کوتاهمدت بازار انرژی نبوده است، بلکه نشاندهنده یک دگرگونی ساختاری و پایدار در سامانه انرژی اروپا است؛ دگرگونی مهمی که از تغییر ترکیب سبد تولید برق، سرمایهگذاریهای بلندمدت در انرژیهای تجدیدپذیر، کاهش تدریجی نقش سوختهای فسیلی و بازتعریف اولویتهای امنیت انرژی و اقلیمی اتحادیه اروپا حکایت دارد. در این راستا، انرژی خورشیدی بهعنوان سریعترین منبع در حال رشد در سبد برق اروپا ظاهر شده و در سال ۲۰۲۵ با ثبت بالاترین میزان تولید سالانه، نِصاب تازهای در توسعه و بهرهبرداری از برق خورشیدی بهجا گذاشته است. سامانههای خورشیدیِ فتوولتائیک بهتنهایی ۱۳ درصد از کل برق اتحادیه اروپا را در سال ۲۰۲۵ تامین کردهاند. از سوی دیگر، انرژی بادی نیز یکی دیگر از منابع بزرگ برق اتحادیه اروپا محسوب میشود و ۱۷ درصد برق را در سال ۲۰۲۵ تامین کرده است. در مقابل، تولید برق از زغالسنگ به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته و به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده است. این دادهها نشان میدهد که نقش سوختهای فسیلی در سامانه برق اروپا در حال تضعیف است و انرژیهای تجدیدپذیر به هسته اصلی تولید برق تبدیل میشوند. با تثبیت سهم بیسابقه انرژیهای تجدیدپذیر در تولید برق اروپا، تمرکز اکنون از افزایش ظرفیت تولید به سمت توسعه زیرساختهای شبکه و فناوریهای ذخیرهسازی انتقال یافته است. تحلیل دادههای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که رشد سریع انرژی خورشیدی و بادی، نیاز فزایندهای را به شبکههای برق انعطافپذیر، مدیریت بار و فناوریهای ذخیرهسازی ایجاد کرده است.
منبع:کانال علم، فناوری و نوآوری در اروپا
