در صحرای گُبی در استان چینگخَی چین، مجموعهای از مخازن عظیم سفیدرنگ در چشمانداز سنگلاخی منطقه خودنمایی میکنند؛ مخازنی که درون آنها، در دمای بسیار پایین منفی ۱۹۴ درجه سانتیگراد، انرژی بهصورت هوای مایع ذخیره میشود. این تأسیسات بخشی از پروژه ذخیرهسازی انرژی با هوای مایع با ظرفیت ۶۰ مگاوات توان و ۶۰۰ مگاواتساعت ظرفیت ذخیرهسازی است که بزرگترین پروژه در حال ساخت از این نوع در جهان بهشمار میرود. پروژه مذکور، توسط گروه سرمایهگذاری توسعه سبز چین (CGDG) اجرا شده و هماکنون وارد مرحله نهایی راهاندازی و تنظیم عملکرد شده است. هسته فناوری سامانه، مبتنیبر تبدیل هوا به حامل ذخیره انرژی در شرایط دمایی فوقسرد است. برای دستیابی به این هدف، محققان پروژه با همکاری مؤسسه فیزیک و شیمی آکادمی علوم چین موفق شد پس از انجام آزمایشهای گسترده، بر چالشهای کلیدی از جمله فناوری ذخیرهسازی زنجیرهای در دماهای بسیار پایین، سامانه ذخیرهسازی کمدما در فشار اتمسفری و آزادسازی پایدار انرژی غلبه کند. در سامانه، برق مازاد در ساعات کمبار برای فشردهسازی و مایعسازی هوا بهکار میرود و هوای مایع در مخازن برودتی ذخیره میشود. گرمای حاصل از فرایند فشردهسازی نیز بازیابی و ذخیره میگردد. در ساعات اوج مصرف، هوای مایع با استفاده همزمان از سرمای ذخیرهشده و گرمای بازیافتی به گاز پرفشار و پرحرارت تبدیل شده و از طریق توربین انبساطی به برق تبدیل میشود. در این فناوری هوای مایع با چگالی حدود ۷۵۰ برابر هوای محیط، در فشار اتمسفری بهصورت ایمن ذخیره میشود و ضمن برخورداری از مزایای ایمنی بالا، بدون انتشار دیاکسیدکربن یا آلایندهها عمل میکند. طول عمر بالای تجهیزات و عدم وابستگی به شرایط جغرافیایی، امکان بهرهبرداری پایدار در محیطهای سخت مانند بیابان و فلاتهای مرتفع را فراهم کرده است. پس از بهرهبرداری کامل، سامانه با ظرفیت تخلیه پیوسته ۱۰ ساعته، در هر چرخه قادر به تأمین ۶۰۰ مگاواتساعت برق پاک خواهد بود. تولید سالانه برق آن حدود ۱۸۰ گیگاواتساعت برآورد میشود که پاسخگوی نیاز سالانه حدود ۳۰ هزار خانوار است. همچنین یک نیروگاه خورشیدی ۲۵۰ مگاواتی پشتیبان، تأمین برق سبز برای شارژ این باتری هوایی را تضمین میکند. به گفته مجریان پروژه، این فناوری نقش مؤثری در کاهش هدررفت انرژیهای تجدیدپذیر، متعادلسازی عرضه و تقاضای شبکه برق و توسعه پایگاههای انرژی پاک در مناطق بیابانی ایفا خواهد کرد و الگویی نوین از رویکرد چین در صنعت ذخیرهسازی انرژی پیشرفته در سطح جهانی ارائه میدهد.
منبع: کانال علم، فناوری و نوآوری در چین
