با هدف کاهش اتلاف انرژی و انتشار گازهای گلخانهای، مرکز پژوهشی سِرن، گرمای تولیدشده در فرایند خنکسازی برخورددهنده بزرگ هادرونی (LHC) را به شبکه گرمایش یک شهر در نزدیکی مرز فرانسه و سوئیس منتقل کرده است. این شهر کوچک، طی دو هفته گذشته از گرمای بازیافتی سامانه مذکور بهرهمند شده و بخشی از نیاز گرمایشی خود را بدون استفاده از سوختهای فسیلی تامین کرده است. این طرح پس از راهاندازی یک سامانه جدید تبادل حرارت عملیاتی شد؛ سامانهای که آب داغ حاصل از مدارهای خنککننده شتابدهنده ۲۷ کیلومتری LHC را جمعآوری کرده و بهجای رهاسازی گرما در محیط، آن را مستقیما وارد شبکه گرمایش شهری میکند. برخورددهنده بزرگ هادرونی، دارای تعداد زیادی نقطه سطحی در اطراف حلقه زیرزمینی خود است. یکی از این نقاط که در فاصله حدود ۲.۷ کیلومتری شهر یاد شده قرار دارد، بهعنوان محل اتصال سامانه بازیابی گرما انتخاب شده است. در این بخش، تجهیزات مختلف از جمله سامانههای مادونسرمایشی (Cryogenics) نیازمند خنکسازی مداوم با آب برای عملکرد ایمن هستند. در شرایط فعلی، شهر مدنظر در این طرح میتواند تا پنج مگاوات گرما از سامانه دریافت کند و در صورت فعالیت کامل شتابدهندهها، این مقدار قابلیت افزایش دارد. این طرح بخشی از برنامه جامع سِرن برای افزایش بهرهوری انرژی و کاهش اثرات زیستمحیطی فعالیتهای علمی به شمار میرود؛ برنامهای که بر اساس استاندارد ISO 50001 تدوین شده و بر بازیافت و استفاده دوباره از انرژیهای هدررفته تمرکز دارد. در همین چارچوب، پروژههای دیگری نیز در حال اجراست، از جمله استفاده از گرمای بازیافتی مرکز داده پروسن برای گرمایش ساختمانها از زمستان ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ و بررسی امکان بهرهبرداری از گرمای برجهای خنککننده دیگر بخشهای شتابدهنده در سایت مِرن. برآوردها نشان میدهد مجموع این اقدامات از سال ۲۰۲۷ سالانه بین ۲۵ تا ۳۰ گیگاواتساعت صرفهجویی انرژی به همراه خواهد داشت؛ اقدامی که نمونهای عملیاتی از پیوند پژوهش علمی پیشرفته با مسئولیتپذیری زیستمحیطی است.
منبع:کانال علم، فناوری و نوآوری در چین
